Pierwsze spotkanie grupy roboczej poświęconej narracji wokół migracji, dezinformacji i radykalizacji
15 lipca 2026, Centrum Wielokulturowe w Warszawie

Jak rozmawiać o migracji w czasie narastającej polaryzacji? Jak przeciwdziałać dezinformacji i wzmacniać głos osób i organizacji, które nie chcą zgodzić się na język nienawiści? To pytania, wokół których koncentrowało się pierwsze spotkanie grupy roboczej zorganizowanej przez Polskie Forum Migracyjne.

Rozmowa rozpoczęła się od diagnozy obecnej sytuacji. Uczestniczki (z Fundacji PFM oraz z agencji 24/7 Communication / Ruch samorządowy Tak dla Polski) zwróciły uwagę, że temat migracji będzie jednym z ważnych wątków nadchodzącej kampanii wyborczej. Jednocześnie obserwujemy rosnącą skalę dezinformacji oraz coraz częstsze akty przemocy wobec osób z doświadczeniem migracji w przestrzeni publicznej.

Z drugiej strony widać pewne działania instytucji publicznych na rzecz przeciwdziałania dezinformacji oraz rosnący społeczny sprzeciw wobec radykalizacji i normalizacji mowy nienawiści. Gesty solidarności dodają pewnej otuchy i napawają nadzieją.

Uczestniczki spotkania dzielą przekonanie, że większość społeczeństwa nie identyfikuje się z radykalnymi postawami. To właśnie osoby znajdujące się w „środku” debaty publicznej potrzebują dziś wsparcia, rzetelnej wiedzy oraz przestrzeni do wyrażenia sprzeciwu wobec przemocy i podziałów. Uczestniczki podkreślały potrzebę budowania pozytywnej kontrnarracji oraz tworzenia platform współpracy dla środowisk, które chcą działać na rzecz spójności społecznej i wzmacniania wspólnotowości.

Ważnym wątkiem spotkania była rola biznesu. Coraz więcej przedsiębiorstw dostrzega, że powodzenie procesów rekrutacji i integracji pracowników z doświadczeniem migracji zależy nie tylko od przepisów, ale także od społecznych postaw i atmosfery. Rozwijają się inicjatywy angażujące firmy w działania na rzecz praw człowieka i integracji, a jednocześnie widoczna jest potrzeba praktycznego wsparcia pracodawców w budowaniu dobrych relacji międzykulturowych w miejscu pracy. 

Podczas spotkania pojawiło się kilka pomysłów i inicjatyw.

  • Wspólna narracja oraz skoordynowane działania komunikacyjne organizacji społecznych, samorządów i biznesu mogą skuteczniej odpowiadać na dezinformację niż rozproszone inicjatywy pojedynczych organizacji.
  • Okres wyborczy może stać się okazją do przekazywania rzetelnej wiedzy o migracji poprzez briefingi, materiały informacyjne czy spotkania z ekspertami dla polityków i osób uczestniczących w debacie publicznej. Dyskutowano również o organizacji wydarzeń poświęconych dezinformacji i radykalizacji we współpracy z partnerami zajmującymi się bezpieczeństwem informacyjnym oraz fact-checkingiem.

Bardzo ciekawa była historia przeciwdziałania radykalizacji w Irlandii Północnej prrzedstawiona podczas spotkania. Znaczenie miały tam zwłaszcza systemowe działania wspierające dzieci i młodzież po doświadczeniach przemocy, rola szkół w budowaniu poczucia bezpieczeństwa oraz znaczenie codziennych kontaktów międzyludzkich w przełamywaniu uprzedzeń. Ważne i skuteczne jest tworzenie przestrzeni, w których osoby z różnych środowisk mogą współpracować i budować relacje – zarówno w miejscu pracy, jak i w lokalnych społecznościach. Przekonująca kontrnarracja nie opiera się wyłącznie na kampaniach informacyjnych, ale przede wszystkim na realnych doświadczeniach współpracy, wzajemnej pomocy i codziennej życzliwości.

Spotkanie było pierwszym krokiem w kierunku budowania szerszej koalicji podmiotów, które chcą wspólnie przeciwdziałać dezinformacji i radykalizacji oraz prowadzić odpowiedzialną, rzetelną rozmowę o migracji. 

Drugie spotkanie grupy roboczej poświęconej narracji wokół migracji, dezinformacji i radykalizacji
21 lipca 2026, Centrum Wielokulturowe w Warszawie

Uczestnicy: Katarzyna Sawko, Karolina Kotowska, Witold Klaus (Instytut Nauk Politycznych PAN), Urszula Karaś, Zofia Włodarczyk (Fundacja More in Common)

Jak rozmawiać o migracji tak, żeby mieć wpływ na opinię publiczną? Jak wspierać osoby decyzyjne, media, samorządy i inne instytucje w prowadzeniu odpowiedzialnej debaty? To główne pytania, wokół których koncentrowało się drugie spotkanie grupy roboczej poświęconej narracji wokół migracji, dezinformacji i radykalizacji.

Jednym z głównych tematów rozmowy były sposoby docierania z rzetelną wiedzą o migracjach do osób zaangażowanych w debatę publiczną. Dyskutowaliśmy o potrzebie przygotowania krótkich, praktycznych materiałów zawierających najważniejsze informacje i dane, podstawową wiedzę o migracjach oraz rekomendacje dotyczące odpowiedzialnego komunikowania tego tematu. Skuteczne działania wymagają nie tylko dostarczania informacji, ale również budowania długofalowych relacji z konkretnymi grupami odbiorców.

W planowaniu odpowiedzialnej narracji opartej na rzetelnej wiedzy i dostosowanej do potrzeb różnych grup odbiorców bardzo duże znaczenie mają badania, które prowadzą zarówno Fundacja More in Common jak i Witold Klaus z PAN. Rozmawialiśmy o tym, jak dostosowywać język i przekaz do różnych grup odbiorców oraz jak wykorzystywać istniejące dane i raporty do tworzenia praktycznych narzędzi dla osób pracujących z tematem migracji.

Podczas spotkania omówiliśmy też aktualną atmosferę debaty publicznej.  Migracja pozostaje ważnym tematem społecznym, a wiele osób oczekuje od instytucji publicznych odpowiedzialnego zarządzania tym obszarem (potrzeba bardziej kontroli niż ograniczenia migracji). Jednocześnie widoczna jest potrzeba wzmacniania komunikacji opartej na faktach oraz przeciwdziałania uproszczonym i polaryzującym przekazom.

W dyskusji o migracji bardzo duże znaczenie mają też bezpieczeństwo, przemoc i wykluczenie. Aktualnie najbardziej paląca wydaje się konieczność tworzenia działań, które pozwalają reagować na przemoc wobec osób z doświadczeniem migracji oraz wzmacnianie społecznej odporności na mowę nienawiści. Wśród możliwych kierunków działań pojawiły się kampanie społeczne, materiały edukacyjne oraz inicjatywy skierowane do lokalnych społeczności.

Miasta i regiony odgrywają kluczową rolę w procesach integracji oraz w budowaniu codziennych relacji sąsiedzkich. Pojawił się pomysł przygotowania materiałów wspierających samorządy oraz rozwijania współpracy między miastami, instytucjami publicznymi i organizacjami społecznymi.

Kolejnym tematem była rola mediów w kształtowaniu debaty o migracji. Rozważaliśmy możliwość  stworzenia praktycznych narzędzi dla dziennikarzy, takich jak rekomendacje językowe, słowniczek pojęć czy wskazówki dotyczące unikania niezamierzonego wzmacniania stereotypów. Zwrócono uwagę, że odpowiedzialne informowanie wymaga zarówno dostępu do rzetelnych danych, jak i przestrzeni do rozmowy między ekspertami a osobami zajmującymi się tematyką migracji, zwłaszcza samymi migrantami i migrantkami.

Rozmowa objęła także potencjał współpracy z biznesem. Pracodawcy coraz częściej mierzą się z wyzwaniami związanymi z zatrudnianiem i integracją pracowników z doświadczeniem migracji, dlatego potrzebują narzędzi wspierających komunikację wewnętrzną oraz budowanie dobrych relacji w miejscu pracy. Firmy mogą być ważnym partnerem w tworzeniu pozytywnych przykładów integracji i współpracy.

Wśród pomysłów na dalsze działania znalazły się m.in.:

  • przygotowanie kompendium wiedzy o migracji dla osób zaangażowanych w debatę publiczną,
  • stworzenie materiałów dla mediów dotyczących odpowiedzialnego języka,
  • rozwój współpracy z samorządami i instytucjami publicznymi,
  • przygotowanie przykładów dobrych praktyk integracji na poziomie lokalnym,
  • kampanie społeczne dotyczące reagowania na przemoc i wykluczenie,
  • rozwijanie współpracy z biznesem oraz innymi partnerami społecznymi.

Projekt współfinansowany ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności w ramach programu Wspieramy Ukrainę, realizowanego przez Fundację Edukacja dla Demokracji.