Apel został wysłany do polityków w poniedziałek 25.05.2026. Wkrótce udostępnimy apel również do podpisywania przez Was wszystkich!

Apel_do_politykow_pomozmy-Ukraincom.pdf

Apel_do_politykow_pomozmy-Ukraincom.docx

Warszawa, 25 maja 2026 r.

Szanowny Pan 

Donald Tusk

Premier Rzeczypospolitej Polskiej

 

Szanowny Pan

Marcin Kierwiński

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

 

Szanowna Pani

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

 

Szanowna Pani

Jolanta Sobierańska-Grenda 

Minister Zdrowia

 

Szanowny Pan

Andrzej Domański

Minister Finansów

 

Szanowni Państwo,

zwracamy się do Państwa z apelem o objęcie pomocą państwa tych osób spośród uchodźców z Ukrainy, które są trwale niesamodzielne i wymagające pomocy społecznej, a tzw. „ustawa wygaszeniowa” pozbawiła je w marcu tego roku możliwości leczenia i korzystania z niezbędnego wsparcia.

Od dwóch tygodni Fundacja Polskie Forum Migracyjne i OKO.press prowadzą zbiórkę publiczną na rzecz osób starszych, chorych, z niepełnosprawnościami, a także samotnych matek samodzielnie wychowujących trójkę i więcej dzieci, które na skutek zmiany prawa utraciły prawo do pomocy ze strony państwa 5 marca 2026 roku.W ciągu czternastu dni na zbiórkę wpłaciło ponad 13 tysięcy darczyńców. Zebraliśmy ponad 1 700 000 złotych. Tak duże wsparcie społeczne świadczy o tym, że wiele Polek i Polaków opowiada się za udzieleniem pomocy osobom z grup wrażliwych i chce dla nich godnego traktowania. 

Zbiórka dowodzi, że wsparcie uchodźców w kryzysowej sytuacji jest dla Polek i Polaków ważne. W komentarzach darczyńców powtarza się opinia, że solidarność z walczącą także w naszej obronie Ukrainą wymaga kontynuacji polityki pomocy jej obywatelom z najsłabszych grup.

Jednocześnie kwota zebrana od obywateli i obywatelek w żaden sposób nie zaspokoi potrzeb grupy pozbawionej pomocy. Organizacje nie mogą przejąć odpowiedzialności za wszystkie osoby wykluczone z systemowego wsparcia – dlatego apelujemy o zmianę przepisów i zapewnienie pomocy osobom potrzebującym w sposób systemowy.

Apelujemy o zapewnienie uchodźcom i uchodźczyniom z Ukrainy elementarnie godnych warunków życia, leczenia, a czasem godnej śmierci.

Postulujemy:

  • przywrócenie możliwości ubezpieczenia zdrowotnego dla osób trwale niesamodzielnych,
  • zapewnienie możliwości kontynuacji leczenia, w tym terapii ratujących życie,
  • natychmiastowe umożliwienie zawierania umów na dobrowolne ubezpieczenie uchodźcom i uchodźczyniom z Ukrainy w NFZ bez pobierania tzw. opłaty dodatkowej (rzędu 18 tys. zł) za okres, w którym korzystali oni ze świadczeń na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z marca 2022 roku,
  • zapewnienie wsparcia państwa w postaci pomocy mieszkaniowej (ośrodki zbiorowego zakwaterowania) dla osób wymagających leczenia w trybie ambulatoryjnym, nie tylko szpitalnym (w tym przede wszystkim choroby onkologiczne oraz choroby przewlekłe),
  • przywrócenie wsparcia (w tym 800 plus) dla samotnych rodziców, a także rodziców dzieci z niepełnosprawnością (mamy liczne sygnały, że matka samotnie wychowująca dzieci nie jest w stanie utrzymać rodziny).

Kluczowe w obecnej sytuacji jest:

  • przywrócenie możliwości przyznania zasiłku stałego osobom niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania przez instytucje pomocy społecznej,
  • stworzenie możliwości przyznania zasiłku stałego osobom w sytuacjach kryzysowych, przede wszystkim związanych z sytuacją zdrowotną,
  • usprawnienie procedur przenoszenia do Polski emerytur z Ukrainy po stronie ZUS. Obecnie przeniesienie emerytury, które umożliwia objęcie osób w wieku emerytalnym ubezpieczeniem społecznym, trwa nawet rok. W tym czasie osoby starsze są pozbawione pomocy. Postulujemy rozważenie objęcia pomocą osób w czasie oczekiwania na procedowany transfer.
  • wstrzymanie dalszego ograniczania kategorii osób uprawnionych do pobytu w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, w tym zwłaszcza dzieci i osób starszych.

Pozbawianie pomocy ludzi bezradnych i niesamodzielnych godzi w poczucie ludzkiej przyzwoitości. Nierzadko stanowi realne zagrożenie zdrowia lub życia. Szkodzi też naszemu społeczeństwu i pogarsza jakość życia nie tylko migrantów, ale także polskich obywateli i obywatelek.

Nie jest w naszym wspólnym interesie większa liczba osób bezdomnych. Nie jest korzystne pogarszanie stanu zdrowia ogółu mieszkańców. Tymczasem pozostawianie Ukrainek i Ukraińców bez pomocy grozi podwojeniem w Polsce liczby ludzi w kryzysie bezdomności, co generuje dodatkowe wydatki państwa (na poziomie ponad 300 milionów złotych rocznie). Wzrośnie też liczba osób, które będą zmuszone korzystać z pomocy medycznej w trybie pilnym, poprzez SOR, co obciąży i tak już obciążony system. 

Ograniczenie pomocy dla uchodźców z Ukrainy w kryzysowej sytuacji nie przyniesie oszczędności, a wręcz przeciwnie – będzie generować wydatki dla budżetu i dyskomfort całego społeczeństwa.

Przypomnijmy: blisko 80 procent uchodźców z Ukrainy w wieku produkcyjnym pracuje i płaci w Polsce podatki. Generują blisko 15 miliardów przychodów do budżetu naszego kraju i 2,7 procent PKB. Ukraińscy uchodźcy dokładają do budżetu wystarczająco dużo, aby państwo zadbało o osoby najsłabsze.

Same wpływy ze składki zdrowotnej pracujących w Polsce Ukrainek i Ukraińców przekroczyły w 2025 r. 4,1 miliarda złotych. Koszt leczenia wszystkich Ukraińców wyniósł 2,57 mld, z czego wydatki na rzecz uchodźców wynosiły 723 mln). Bilans w dziedzinie opieki zdrowotnej wynosi zatem plus 1,5 mld zł – Ukrainki i Ukraińcy zarabiają w Polsce na pokrycie kosztów leczenia współobywateli. Pozbawianie ich prawa do korzystania z pomocy nie jest ekonomicznie uzasadnione.

Nie godzi się odbierać pomocy tym, którzy tej pomocy najbardziej potrzebują. To sprawia, że zamiast odczuwać dumę z polskiej solidarności z ofiarami rosyjskiego imperializmu, musimy się wstydzić za własne państwo. 

Z poważaniem

  1. Agnieszka Kosowicz, Fundacja Polskie Forum Migracyjne
  2. Piotr Pacewicz, OKO.press
  3. Aleksandra Zapolska, Fundacja Zustricz
  4. Maciej Nowicki, Helsińska Fundacja Praw Człowieka
  5. Izabela Czerniejewska, Fundacja Migrant Info Point
  6. Stowarzyszenie Homo Faber
  7. Magdalena Bera, Stowarzyszenie Nomada
  8. Karolina Czerwińska, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
  9. Maciej Bagiński, Polska Akcja Humanitarna
  10. Natalia Konwerska, Fundacja Emic
  11. Martyna Łukaszewska-Okieńczyc, Fundacja dla Wolności
  12. Anna Górska, Fundacja na rzecz Różnorodności Społecznej
  13. Paula Sawicka, Otwarta Rzeczpospolita
  14. Marta Białek-Graczyk, Towarzystwo Inicjatyw Twórczych “ę”
  15. Dariusz Michalski, Fundacja Jesuit Refugee Service Poland
  16. Igor Horków, Związek Ukraińców w Polsce 
  17. Otwarta Rzeczpospolita – Stowarzyszenie przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii
  18. Myroslava Keryk, Fundacja “Ukraiński Dom”
  19. Natalia Gebert, Fundacja Inicjatywa Dom Otwarty
  20. Jarmiła Rybicka, Kuchnia Konfliktu 
  21. Mariia Bukhanovskaia, Stowarzyszenie na rzecz imigranckich rodzin osób z niepełnosprawnościami “Patchwork”
  22. Marianna Wartecka, Fundacja Ocalenie 
  23. Tomasz Sieniow, Instytut na rzecz Państwa Prawa oraz KUL
  24. Marcin Skubiszewski, Fundacja im. Krzysztofa Skubiszewskiego i Obserwatorium Wyborcze
  25. Witold Klaus
  26. Hanna Machińska
  27. Agnieszka Holland
  28. Enira Bronitskaya, Asociacja Human Constanta International
  29. Halina Andruszków, Fundacja UNITERS 
  30. Magda Wolnik-Mierzwa, Fundacja Sant’Egidio Polska
  31. Ewa Kulik-Bielińska, Stała Grupa ds Migracji i Integracji, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny
  32. Fundacja Stocznia
  33. Jan Marković, Podkarpackie Stowarzyszenie dla Aktywnych Rodzin